مقالات - تهران صنعت

تاسیسات و شیمی آب نگهداری و تعمیرات دیگ تاسیسات
 

اجزای تشکیل دهنده دیگ بخار چیست؟

روش آبدهی به دیگ بخار

ویژگی های لازم جهت طراحی واحد دیگ بخار

تفاوت کیفی دیگ ها در چه مواردی است

ویژگی های لازم جهت طراحی واحد دیگ بخار

تفاوت دیگ بخار وت بک و درای بک چیست؟

اجزای دیگ بخار افقی سه پاس

مراحل ساخت دیگ بخار

 

 


اجزای تشکیل دهنده دیگ بخارچیست ؟

بدنه خارجی دیگ بخار

کوره و اتاقک احتراق

لوله ها

تمیزکاری و کنترل دیگ

جرقه زن الکتریکی گازی

شیشه آب نما : سطح آب داخل دیگ بخار را نشان می دهد.

مشعلهای تک سوز و دوگانه سوز

ماتومتر : فشار دیگ را نشان می دهد

هشدار دهنده : با بالا رفتن بیش از حد فشار سنسور هشدار دهنده فعال می شود و هشدار می دهد.

تابلو ها و تجهیزات برقی دیگ

پمپ :پمپ های استفاده شده در دیگ بخار بصورت  حلزونی طبقاتی می باشد

دودکش : گازهای سوخته شده از طریق این دودکش به خارج رانده می شود.

زیر آب زن :  رسوبات ته نشین شده را از ته دیگ خارج می کند.

سنسور حرارتی :  فشار سنجی می باشد که بخار تولیدی توسط دیگ بخار را در دمای بسیار بالا  اندازه گیری می کند.

سوپاپ اطمینان : در صورت نقص فنی در هر یک از عناصر دیگ بخار که باعث بالا رفتن فشار بیش از حد شود این سوپاپ عمل کرده و فشار اضافی را خارج می نماید.

تراپ : قسمتی است که بخار کندانس شده را جمع آوری می کند. البته نام دیگر آن تله بخار می باشد.


روش آبدهی به دیگ بخار

متداول ترین مایع مصرف شده در دیگ بخار آب می باشد. بدین جهت قبل از آبرسانی به دیگ انجام مراحل ذیل ضروریست:
در مرحله ی اول بایستی آب را از معمولی ترین منبع آب که  چاه عمیق می باشد استخراج کرد.
مرحله ی بعدی تصفیه آب میباشد که بایستی آب از فیلتری بنام فلتر شنی عبور کند که شیوه کار این فیلتر بدین صورت می باشد که ذرات جامد معلق در آب را جمع آوری می کند و در طبقات مختلفی همچون شنی ، سیلیسی و سنگی ته نشین می سازد.
در مرحله سوم بایستی سختی آب گرفته شود. بدین ترتیب برای جداسازی سختی آب ما باید دو عنصر کلسیم و منیزیم را از آب جدا نماییم. در صورت جدا نشدن این دو عنصر آب داخل دیگ بخار همانند داخل کتری به جوش آمده و اصطلاحا سر می رود. همچنین وجود این دو عنصر باعث به وجود آمدن رسوبات در سطح بین لوله ها می شود و باعث افزایش مصرف انرژی شده و بعدها برای پاکسازی لوله ها علاوه بر انجام هزینه های بسیار ما مجبور به توقف خط تولید نیز می باشیم.
 نحوه ی  گرفتن سختی آب این روش توسط دو مخزن صورت میگیرد  در مخزن اول بافتی رزین وجود دارد که باعث ترکیب با منیزم و بوجود آمدن RMg شده سختی آب از بین میرود ولی این آب را نمی توان به همین صورت مورد استفاده قرار داد چرا که باعث هدر رفتن رزین  می شویم  بدین منظور عملیات احیای رزین را در  مخزن دوم انجام میدهیم.


ویژگی های لازم جهت طراحی واحد دیگ بخار
هنگام تعیین ظرفیت و تعداد دیگهای بخار جهت یک واحد نیازمند به دیگ بخار به عوامل زیر باید توجه نمود
هزینه سرمایه گذاری
فشار بخار
دمای بخار
ظرفیت لازم ، مخصوصا حداقل و حداکثر ظرفیت
نحوه بهره برداری ، کوتاه مدت و بلند مدت، یک شیفت- دو شیفت و یا سه شیفت
ظرفیت ذخیره
نوع سوخت - جامد، مایع یا گاز
محدو دیتهای طرحهای موجود


تفاوت کیفی دیگ ها در چه مواردی است

مهمترین تفاوت موجود در تولید یک دیگ بخار توسط یک تولید کننده مجاز و معتبر با یک سازنده غیر مجاز در این  است که معمولا سازنده های غیر مجاز دیگ های بخار هیچگونه ضمانتی برای محصول خود ارائه نمی دهند.

انجام فرآیندهای رایج توسط یک تولید کننده  معتبر دیگ بخار (دارای پروانه استاندارد با شماره ردیابی ) عبارتند از:

  • وجود نقشه فنی بررسی شده توسط شرکت بازرسی مورد تایید سازمان استاندارد
  • کنترل صحت مواد اولیه ساخت بویلر بخار شامل ورق ها و لوله ها توسط بازرس از روی گواهی مواد و یا نتایج آزمایشگاه
  • کنترل فرآیندهای تولید دیگ بخار از روی نقشه تایید شده
  • انجام آزمون های غیر مخرب اجباری خواسته شده در استاندارد ملی4231
  • نظارت بر تست هیدرولیکی با فشار یک ونیم برابر فشار طراحی توسط تیم شرکت بازرسی
  • ارائه گواهی و پلاک استاندارد توسط بازرس

تفاوت دیگ بخار وت بک و درای بک چیست؟

این بویلرها به دو دسته کلی تقسیم می شوند: پشت تر و پشت خشک.
بویلر های فایر تیوب پشت تر wetback
در دیگ بخار پشت تر محل چرخش گازهای داغ، توسط آب پوشانده می شود. لذا گازهای داغ خروجی در این حالت بر خلاف مدل پشت خشک، با مواد نسوز تعبیه شده در انتهای بویلر، برخورد نمی کنند. در نتیجه بویلرهای نوع پشت تر مشکلات کمتری با تعمیر و نگهداری مواد نسوز داشته و راندمان بالاتری دارند.

بویلر فایرتیوب نوع wetback

 
بویلر فایرتیوب wetback

 
بویلر های فایرتیوب پشت خشک dryback
دیگ بخار های پشت خشک دارای راندمان پایین تری نسبت به بویلر های فایر تیوب پشت تر می باشند و همچنین تعمیر و نگه داری آنها هزینه ی بالاتری را طلب می کند و از این جهت ساخت این نوع از بویلر ها در دنیا رو به پایان است.

بویلر فایرتیوب نوع Dryback

 
بویلر فایرتیوب Dryback

 

اصطلاحات رایج در صنعت دیگ بخار

دیگ‌های بخار در حوزه صنایع سنگین هستند و نزد سازندگان و کارشناسان خود دارای اصطلاحات فنی ویژه‌ای هستند که در اینجا شما را با برخی از این اصطلاحات آشنا می‌کنیم.
 

کوره (FURNACE)
استوانه‌ای است ازجنس فلز آتشخوار که در یک سرآن مشعل قرار می‌گیرد و جریان آتش در داخل آن عبور می‌کند. میزان سطح حرارتی کوره به‌طول و قطر آن بستگی دارد.

 

پوسته (SHELL)
پوسته یک مخزن استوانه‌ای شکل از جنس فلز آتشخوار است و لوله کنترل، شیر و شیشه آبنما، کلکتور، سوپاپ اطمینان، فلنج خروجی بخار، پمپ آب تغذیه، لوله تخلیه، مشعل و دریچه‌های آدم رو (MAN HOL) و دست رو ( HAND HOLE) روی آن تعبیه می‌شوند و مجموعه کوره‌ها، لوله‌ها و شبکه‌ها در داخل آن قرار می‌گیرند.

 

شبکه (TOBE SHEET)
اصطلاح شبکه نیز صفحه‌ای دایره‌ای از جنس ورق‌های آتشخوار است (مقاوم در برابر حرارت‌های بالا) که لوله‌ها و کوره‌ها به آنها وصل می‌شوند.

 

لوله‌های آتشخوار (FIRE TUBE S)
لوله‌هایی هستند که در داخل آنها جریان گازهای احتراقی و در اطراف آنها آب وجود دارد. دو سر این لوله‌ها به شبکه‌ها وصل می‌شود.

 

اتاق دود (FIRE BOX)
فضایی است که در داخل آن گازهای عبوری مسیر خود را عوض می‌کنند.

 

پاس برگردان (BAFLE)
صفحه‌ای آتشخوار است که در اتاق دود نصب می‌شود تا از اختلاط گازهای احتراقی پاس‌های گوناگون جلوگیری کند و گازهای احتراقی مسیر درست را پیدا کرده و در داخل لوله‌های آتشخوار جریان یابند.

 

شیر و شیشه آبنما
لوله شیشه به‌همراه ۳ شیرکه وظیفه آن نمایش میزان آب داخل دیگ است.

 

کلکتور (COLLECTOR)
کلکتور که اصطلاحی آشنا برای عموم است استوانه‌ای کوچک است که بالای دیگ نصب شده و روی آن یک شیر، گیج فشار و دو پرشرسوئیچ قرار می‌گیرند.

 

شیر سوپاپ اطمینان
این نیز یک اصطلاح آشنا برای عموم است که از یک شیر اطمینان که وقتی فشاردیگ به بیش از ۱۰ اتمسفر افزایش یابد، باز می‌شود و با خارج کردن مقداری از بخار دیگ باعث کنترل و بازگشت فشار دیگ به مقدار طبیعی می‌شود.

 

فلنج خروجی بخار
این قطعه از دیگ نیز از یک لوله و فلنج که از آن بخار خارج می‌شود، تشکیل می‌شود و به این لحاظ بخار دستگاه را از طریق این لوله وارد خطوط کارخانه‌ها می‌کنند.

 

پمپ آب تغذیه (FEED WATER PUMP)
این قطعه نیز وظیفه پمپ کردن آب به‌داخل دیگ را دارد.

 

لوله تخلیه (DRAIN TUBE)
لوله‌ای است که در زیر دیگ نصب می‌شود که به‌وسیله آن می‌توان آب دیگ را تخلیه کرد.

 

مشعل (BURNER)
مشعل اصطلاحی آشنا برای عموم است که در دیگ‌های بخار دستگاهی است که در آن احتراق صورت گرفته و آتش را به‌داخل کوره می‌فرستد. مشعل‌های مورد استفاده به‌طور معمول از نوع گازوئیل سوز هستند.

 

دریچه آدم رو (MAN HOLE)
همان طور که از اسم آن پیداست این قسمت از دیگ بخار دریچه‌ای است که در بالای دیگ تعبیه می‌شود و اندازه آن به‌گونه‌ای است که یک نفر بتواند از آن عبور کرده و وارد دیگ شود.
دلیل وجود این دریچه به خاطر مسائل تعمیرات است که شخص تعمیرکار می‌تواند وارد دیگ شود و لوله‌ها را تعویض کند یا داخل دیگ را بازبینی و بررسی کند.
دریچه دست رو (HAND HOLE)
این قطعه نیز همان‌طور که از اسمش پیداست دریچه‌ای کوچک است که روی بدنه دیگ در نظر گرفته می‌شود و یک دست به راحتی می‌تواند داخل آن برود.
دلیل وجود این دریچه به‌خاطر آن است که به راحتی بتوان داخل دیگ را تمیز یا بررسی کرد.

 


بویلر فایرتیوپ سه پاس

نمای برش خورده ی یک بویلر فایرتیوپ سه پاس را در شکل زیر ملاحظه می کنید:

 

 
نمای دیگ بخار فایرتیوپ سه پاس

که بخش های شماره گذاری شده در شکل عبارتند از:

1-درب جلویی

2- محفظه برگشت

3-بدنه بویلر

4- فشارسنج

5- سوییچ های فشار

6- قلاب های حمل و نقل

7- خروجی اصلی بخار

8- لوله های آب

9- خطوط کنترل کننده سطح (Level control)

10- کوره

11- دریچه بازرسی

12- پاس دوم لوله های آتش خوار

13- {{شیرهای اطمینان}}

14- پاس سوم لوله های آتش خوار

15- دودکش

16- محفظه برگشت

17- عایق

18- شیر زیرکش (بلودان)

19- خطوط آب تغذیه

20- پمپ های آب تغذیه (در فصل بعد توضیح داده خواهد شد)

21- تابلو برق

22- شاسی بویلر

23- مشعل:در بویلر فایرتیوب گاز داغ یا همان دود حاصل از احتراقِ مشعل در پاسهای مختلفی از داخل سری لوله های درون دیگ عبور می کنند. در اطراف این لوله ها مخزنی قرار دارد که در آن آب است و این آب اطراف لوله ها را احاطه کرده است .با عبور این گاز های داغ آب داخل این بویلر گرم شده و اگر نیاز به تولید بخار باشد (دیگ بخار) به بخار تبدیل شده و اگر نیاز به آب گرم باشد (دیگ آب گرم) این آب گرم شده و تا درجه ی مورد نظر رسیده و به استفاده های مختلف در می آید.


مراحل ساخت دیگ بخار

ابتدا متریال اولیه دیگ بخار توسط بازررس شرکت بازرسی ،کنترل و در صورت تشخیص مورد آنالیز قرار می گیرید سپس اجازه ساخت صادر می شود که طبق نقشه از پیش تهیه شده که توسط شرکت بازرسی کنترل و کیفیت ایران مورد تائید قرار گرفته مراحل ساخت شروع میشود.
پس از جوشکاری بدنه و کوره تست اولتراسونیک و Rt از جوش ها به عمل می آید.
در صورت تائید مرحله مونتاژ صفحه ها و سپس لوله های عبور دود انجام می شود که با موفقیت در تست و مجوز بازرسی بویلر برای مرحله تست هیدرواستاتیک با فشار 1.5 برابر فشار طراحی دیگ بخار آماده و توسط بازرسی شرکت بازرسی و کنترل کیفیت و نصب می شوند که در این مرحله مورد تست گرم قرار می گیرد و سوپاپ اطمینان بالاتر از فشار کاری تعیین شده عمل می کند.در این مرحله بویلر گواهی و پلاک مذکور را اخذ نموده و جهت بهره برداری آماده می باشد.هر بویلر بخار دارای شناسنامه ای و گزارش کامل کار می باشد که در هنگام تحویل به خریدار محترم ارائه می گردد.سطح حرارتی در نظر گرفته شده در دیگ های بخار ها تعیین کننده میزان سوخت در آن بویلر می باشد.
در ابتدا سطح حرارتی را به طور کامل و واضح در مشخصات اولیه ذکر و امکان بازدید و مطابقت برای خریدار محترم در حین ساخت را هر لحظه محیا مییشود، برای دیگ هایی که از قبل ساخته شده اند با باز شدن درب های دیگ این امکان فراهم است.